Het IPMA competentiemodel: Practice, People en Perspective
Wat verstaat IPMA onder een competentie?
Een competentie is de geïntegreerde combinatie van kennis, inzicht, vaardigheden én de bewuste en effectieve toepassing daarvan in de praktijk, inclusief evaluatie en verbetering.
Het gaat dus niet alleen om wat u weet. Het gaat om wat u aantoonbaar doet.
Competentie betekent:
- Begrijpen wat nodig is
- Een aanpak kunnen ontwerpen
- Het in de praktijk realiseren
- Reflecteren en verbeteren
Dat maakt IPMA fundamenteel anders dan een puur kennisgerichte benadering.
Hoe evalueer je jezelf objectief?
Een objectieve zelfevaluatie draait om twee kernvragen:
- Welk IPMA-niveau past bij de complexiteit van de projecten die u leidt én bij uw ervaring?
- Hoe staat het met uw kennis, inzicht, vaardigheden en praktijktoepassing?
1. Welk IPMA-niveau past bij uw ervaring?
|
IPMA-niveau |
Indicatie jaren ervaring |
Complexiteitsindicator |
|
IPMA-D |
Geen minimale ervaringsvereiste |
Eenvoudige of deelprojecten |
|
IPMA-C |
± 3 jaar als projectleider |
Middelmatige complexiteit |
|
IPMA-B |
± 5 jaar waarvan 3 complex |
Complexe projecten met meerdere stakeholders |
|
IPMA-A |
± 5 jaar zeer complex |
Strategische verantwoordelijkheid |
Complexiteit wordt bepaald door factoren als:
- Aantal stakeholders en tegengestelde belangen
- Politieke of bestuurlijke gevoeligheid
- Innovatiegraad
- Financiële omvang
- Organisatorische impact
2. Uw competenties systematisch beoordelen
Per competentie beoordeelt u vier dimensies:
- Kennis
- Begrip
- Vaardigheden (aanpak kunnen ontwerpen)
- Praktijkervaring (aantoonbaar gerealiseerd)
Gebruik hiervoor onderstaande zelfbeoordelingstabellen.
Zelfbeoordeling Perspective
|
Competentie |
Kennis |
Begrip |
Vaardigheden |
Praktijkervaring |
|
Strategie |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Besturing, structuren en processen |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Compliance, wet- en regelgeving |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Invloed en belangen |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Cultuur en waarden |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
Zelfbeoordeling Practice
|
Competentie |
Kennis |
Begrip |
Vaardigheden |
Praktijkervaring |
|
Projectaanpak |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Eisen en doelen |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Scope |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Tijd |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Organisatie en informatie |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Kwaliteit |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Financiën |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Mensen en middelen |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Inkoop |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Plannen en beheersing |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Risico’s en kansen |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Belanghebbenden |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Verandering en transformatie |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
Zelfbeoordeling People
|
Competentie |
Kennis |
Begrip |
Vaardigheden |
Praktijkervaring |
|
Zelfreflectie en zelfmanagement |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Persoonlijke integriteit en betrouwbaarheid |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Persoonlijke communicatie |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Relaties en betrokkenheid |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Leiderschap |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Teamwerk |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Conflicten en crisis |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Vindingrijkheid |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Onderhandelen |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
|
Resultaatgerichtheid |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
🔴 / 🟠 / 🟢 |
De 28 IPMA competenties
IPMA onderscheidt 28 competenties, verdeeld over drie samenhangende domeinen: Perspective, People en Practice. Samen vormen zij een integraal beeld van professioneel projectmanagement.
1. Perspective competenties: Strategisch denken
Perspective gaat over uw vermogen om projecten te verbinden met strategie, governance en cultuur.
|
Competentie |
Korte toelichting |
|
Strategie |
Vertalen van organisatiedoelen naar projectwaarde |
|
Besturing, structuren en processen |
Inzicht in governance en besluitvorming |
|
Compliance, wet- en regelgeving |
Handelen binnen kaders en normen |
|
Invloed en belangen |
Herkennen en managen van krachtenvelden |
|
Cultuur en waarden |
Inspelen op organisatiecultuur |
Hier beoordeelt u of u verder kijkt dan het project zelf en begrijpt hoe uw werk bijdraagt aan duurzame organisatieresultaten.
2. People competenties: Hoe ontwikkelt u zich hier?
People richt zich op uw gedrag, zelfinzicht en vermogen om anderen te verbinden.
|
Competentie |
Korte toelichting |
|
Zelfreflectie en zelfmanagement |
Inzicht in eigen gedrag en effect |
|
Persoonlijke integriteit en betrouwbaarheid |
Consistent en ethisch handelen |
|
Persoonlijke communicatie |
Helder en doelgericht communiceren |
|
Relaties en betrokkenheid |
Vertrouwen opbouwen |
|
Leiderschap |
Richting geven en inspireren |
|
Teamwerk |
Samenwerking stimuleren |
|
Conflicten en crisis |
Spanningen constructief hanteren |
|
Vindingrijkheid |
Creatieve oplossingen vinden |
|
Onderhandelen |
Belangen verbinden |
|
Resultaatgerichtheid |
Focus op afgesproken doelen |
Dit domein maakt zichtbaar of u mensen kunt meenemen — juist wanneer projecten onder druk staan.
3. Practice competenties: Waar sta je?
Practice omvat het technische en organisatorische fundament van projectmanagement.
|
Competentie |
Korte toelichting |
|
Projectaanpak |
Passende methodiek kiezen en toepassen |
|
Eisen en doelen |
Doelstellingen helder formuleren |
|
Scope |
Afbakenen en beheersen |
|
Tijd |
Planning en mijlpalen bewaken |
|
Organisatie en informatie |
Structuur en informatievoorziening |
|
Kwaliteit |
Resultaatnormen borgen |
|
Financiën |
Budgettering en kostenbeheersing |
|
Mensen en middelen |
Capaciteit effectief inzetten |
|
Inkoop |
Leveranciers en contracten managen |
|
Plannen en beheersing |
Monitoren en bijsturen |
|
Risico’s en kansen |
Onzekerheden actief managen |
|
Belanghebbenden |
Stakeholders betrekken |
|
Verandering en transformatie |
Adoptie en implementatie begeleiden |
Hier wordt zichtbaar of u projecten beheerst kunt uitvoeren én duurzame waarde realiseert.
Professionele groei begint met bewustwording
Professionele groei begint met bewustwording van uw aanwezige kennis, inzicht, vaardigheden én praktijkervaring.
De drie P’s staan niet los van elkaar. Ze moeten geïntegreerd en situationeel worden toegepast. Wat werkt in een stabiele technische omgeving vraagt iets anders dan in een politiek gevoelige context.
Professioneel handelen betekent schakelen tussen strategisch inzicht (Perspective), mensgericht leiderschap (People) en vakinhoudelijke beheersing (Practice).
IPMA-trainingen en begeleiding leggen het fundament voor een organisatie die zichzelf continu verbetert.
Wanneer projectleiders leren reflecteren op hun handelen en situationeel schakelen tussen de drie P’s ontstaat een vliegwieleffect:
- Projecten worden voorspelbaarder
- Samenwerking wordt constructiever
- Besluitvorming wordt scherper
- Lessen worden structureel benut
IPMA wordt daarmee geen certificeringstraject, maar een katalysator voor duurzame projectmanagementvolwassenheid.
Praktijkvoorbeeld: Zelfbeoordeling IT-manager
Organisatie: Groot ziekenhuis
Project: Implementatie nieuw elektronisch patiëntendossier
Complexiteit: 12 afdelingen, externe leverancier, hoge druk
De IT-manager had een sterke track record, maar merkte dat weerstand vanuit medisch specialisten hem energie kostte. In een begeleide zelfbeoordeling werd zichtbaar dat zijn Practice sterk was, maar dat hij veel op gevoel deed.
Door eerst IPMA-C te behalen, verstevigde hij zijn theoretisch fundament. Vervolgens werd hij begeleid richting IPMA-B, waar hij direct voor slaagde.
Resultaat:
- Kortere besluitvormingscycli
- Minder escalaties
- Meer draagvlak
Quote:“Voor het eerst voelde ik dat ik niet harder hoefde te duwen, maar slimmer moest verbinden.”
Volgende stappen na zelfbeoordeling
Een goede zelfbeoordeling helpt u:
- Uw juiste IPMA-niveau te kiezen
- Gerichte training te selecteren
- Een meerjarig ontwikkelpad te maken
- Afstemming en budgettering met uw organisatie te organiseren
IPMA Training & Begeleiding
Wilt u niet alleen uw IPMA competenties evalueren, maar gericht ontwikkelen?
Wij begeleiden professionals die:
- Hun IPMA-niveau objectief willen bepalen
- Willen doorgroeien naar C, B of A
- Hun assessment professioneel willen voorbereiden
- Hun impact in complexe projecten willen vergroten
Onze aanpak combineert:
- Begeleide zelfbeoordeling
- Gericht opleidingsadvies
- Rapportbegeleiding voor IPMA-assessment
- Coaching op gedrag, governance en positionering
Meer dan 80% van de professionals die ons traject gefaseerd doorloopt, ziet binnen drie maanden concrete verbeteringen in aanpak en impact.
Zet vandaag de volgende stap in uw professionele groei
Of u nu aan het begin staat van uw eerste projecten of als ervaren programmamanager strategische impact wilt maken: inzicht in uw huidige niveau is de sleutel tot effectiever leiderschap. Benieuwd welk traject het beste aansluit bij uw ambities en de complexiteit van uw projecten? Vul het onderstaande formulier in voor een persoonlijk adviesgesprek of bel ons direct op 030-2211987 om uw situatie te bespreken.